Schaduwtuin
Een schaduwtuin is een tuin, of een deel daarvan, dat bijna de hele dag zonder rechtstreekse zon staat, meestal door hoge bebouwing, bomen of een smal tuindorpprofiel ernaast.
In een schaduwtuin groeit lang niet alles wat op een zonnig gazon aanslaat: gras dunt er vaak uit, en planten die zon nodig hebben om te bloeien, blijven er klein of bloeien nauwelijks. Wat wel goed groeit, zijn soorten die van nature onder een bladerdak of tussen bebouwing voorkomen, met een blad dat gebouwd is op minder licht.
In de tuindorpen van Amsterdam-Noord ontstaat schaduw vaak niet door bomen maar door de bebouwing zelf: smalle achterpaden tussen twee rijen woningen en lage, dicht op elkaar staande huizen laten in het najaar en de winter nauwelijks zon door. Een binnentuin tussen huizenblokken heeft vaak hetzelfde probleem, maar dan het hele jaar door.
Een schaduwtuin is niet per definitie een probleem, wel een andere opgave: de indeling en de beplanting volgen de lichtval in plaats van het gangbare tuinontwerp. Wat op een zonnige border de hoofdrol speelt, kan hier juist wegvallen, terwijl bladplanten en bodembedekkers die elders over het hoofd worden gezien, hier de tuin dragen.
Vragen over deze term
Kan gras blijven staan in een schaduwtuin?
Op de plekken waar echt weinig licht komt, dunt gewoon gazongras meestal uit, hoe vaak het ook wordt bemest. Op zulke plekken werkt een andere bodembedekker vaak beter dan blijven doorzaaien met gras dat de omstandigheden niet aankan.
Wordt een schaduwtuin vanzelf vochtiger dan een zonnige tuin?
Vaak wel, omdat de zon minder kans krijgt om de bovengrond te drogen. Dat is niet alleen een nadeel: het scheelt water geven in de zomer, maar het vraagt wel aandacht voor schimmel en voor planten die juist niet tegen permanent vochtige grond kunnen.
Verandert de hoeveelheid schaduw met de seizoenen?
Bij schaduw van bebouwing nauwelijks: een huizenblok staat het hele jaar op dezelfde plek. Bij schaduw van bomen wel, want een kale boom in de winter laat veel meer licht door dan diezelfde boom in volle blad. Die twee soorten schaduw vragen daarom een net andere aanpak.